Kort antwoord: bij een vraag als “welke boekhouder in Utrecht raad je aan?” zoekt ChatGPT op internet, leest een handvol pagina’s en vat samen wat die pagina’s zeggen. Het noemt de bedrijven die in die bronnen duidelijk en herhaaldelijk naar voren komen. Wie niet in de gevonden pagina’s staat, of er onduidelijk in staat, wordt niet genoemd. Er is geen ranglijst die je kunt kopen; het antwoord volgt uit de bronnen.
OpenAI publiceert niet precies hoe ChatGPT zijn keuzes maakt. Maar uit wat OpenAI wel vertelt, uit de bronnen die ChatGPT laat zien en uit veel testen, is het proces goed te volgen. Hieronder de stappen.
Stap 1: ChatGPT besluit of het gaat zoeken
Niet elke vraag leidt tot een zoekopdracht. Vraagt iemand “wat is btw?”, dan antwoordt ChatGPT uit wat het al weet. Vraagt iemand naar een bedrijf, een prijs, iets in de buurt of iets actueels, dan gaat het meestal zoeken. Gebruikers kunnen zoeken ook zelf aanzetten.
Zonder zoeken noemt ChatGPT alleen bedrijven die het uit zijn training kent. Dat zijn vooral bekende merken. Voor een lokaal MKB-bedrijf is de zoekroute dus de belangrijkste.
Stap 2: het maakt zoekopdrachten
ChatGPT typt niet letterlijk de vraag van de gebruiker in een zoekmachine. Het maakt er zelf een of meer zoekopdrachten van, bijvoorbeeld “boekhouder Utrecht zzp” en “beste administratiekantoor Utrecht reviews”. Daarom helpt het als je website de woorden gebruikt die bij zulke zoekopdrachten passen: je vak, je plaats, je doelgroep.
Stap 3: het haalt pagina’s op
Met die zoekopdrachten vindt ChatGPT pagina’s. Daarvoor gebruikt OpenAI zijn eigen zoekrobot (OAI-SearchBot) en zoekresultaten van partners, waaronder Bing. Daarna leest het een handvol van die pagina’s.
Hier vallen al veel bedrijven af:
- hun website blokkeert de robot van OpenAI (zie AI-crawlers in robots.txt);
- ze staan niet of slecht in de zoekindex;
- de pagina die gevonden wordt, zegt niet duidelijk wat ze doen.
Stap 4: het weegt de bronnen
De opgehaalde pagina’s zijn een mix: websites van bedrijven, vergelijkingssites, reviewplatforms, lijstjes van lokale blogs, nieuwsartikelen. ChatGPT zoekt daarin naar bedrijven die:
- passen bij de vraag: het juiste vak, de juiste plaats, de juiste doelgroep;
- op meerdere plekken genoemd worden: een bedrijf dat zowel op zijn eigen site als in een vergelijking en in reviews opduikt, is betrouwbaarder dan een bedrijf dat alleen over zichzelf praat;
- concrete informatie geven: prijzen, specialisaties, openingstijden, ervaringen van klanten.
Dit is geen geheime formule, maar gewoon wat een goede samenvatting doet: herhalen wat de bronnen gemeen hebben.
Stap 5: het schrijft het antwoord
ChatGPT noemt meestal een paar bedrijven, met een korte omschrijving en vaak een link naar de bron. De omschrijving komt uit wat de bronnen zeggen. Staat op je website “specialist in zzp-administratie, vaste prijs vanaf €45 per maand”, dan kan dat letterlijk terugkomen. Staat er “wij ontzorgen ondernemers”, dan heeft ChatGPT weinig te vertellen.
Waarom het antwoord steeds anders is
Stel dezelfde vraag twee keer en je krijgt soms een ander lijstje. Dat komt doordat de zoekopdrachten, de gevonden pagina’s en de formulering elke keer iets verschillen. Daarom moet je niet één keer testen, maar een aantal vragen meerdere keren, en kijken naar het patroon.
Wat dit betekent voor jou
Elke stap is een plek waar je kunt winnen of verliezen:
- Toegang: laat de robots van OpenAI toe en zorg dat je in Bing staat.
- Woorden: gebruik op je website de woorden die in de vraag zitten: je vak, je plaats, je doelgroep.
- Inhoud: geef concrete antwoorden die ChatGPT kan overnemen.
- Vermeldingen: zorg dat je ook op andere sites genoemd wordt, met reviews, in branchegidsen en op vergelijkingssites.
Een uitgewerkt stappenplan staat in Hoe kom ik in ChatGPT? Wordt een concurrent wel genoemd en jij niet, lees dan Waarom noemt ChatGPT mijn concurrent wél?
Veelgestelde vragen
Kan ik betalen om aanbevolen te worden? Niet in de gewone antwoorden. Als ChatGPT advertenties toont, staan die apart en zijn ze gemarkeerd. De aanbevelingen in het antwoord zelf zijn niet te koop.
Kent ChatGPT mijn bedrijf al? Vraag het: “Wat weet je over [bedrijfsnaam] in [plaats]?” Met zoeken uit zie je wat het uit zijn training weet. Met zoeken aan zie je wat het op internet vindt.
Speelt de grootte van mijn bedrijf mee? Indirect. Grote bedrijven worden vaker genoemd op andere websites. Maar bij specifieke vragen (“kinderfysiotherapeut in Zeist die ook aan huis komt”) wint vaak het bedrijf dat precies dat antwoord op zijn website heeft staan, ongeacht de grootte.
Werken andere AI-assistenten hetzelfde? In grote lijnen wel: zoeken, lezen, samenvatten. Ze gebruiken wel andere robots en andere zoekindexen. Daarom kan je in Perplexity genoemd worden en in ChatGPT niet.
Weet waar je staat
Begin met de gratis AI-scan om te zien of AI-robots je website kunnen lezen. Wil je weten bij welke klantvragen je wel en niet genoemd wordt, dan testen we dat in de AI-analyse.